Mijn partner heeft PTSS: wat betekent dit voor onze relatie?
PTSS komt niet alleen mee naar huis in de vorm van nachtmerries of een slechte dag, maar vooral in de kleine dingen.
Een gesprek duurt ineens een stuk korter of wordt abrupt afgebroken. Je kijkt eerst eens hoe de sfeer is voordat je iets vertelt, je plannen worden afhankelijk van hoe de ochtend verloopt. Een aanraking is soms prettig en soms juist te veel.
Of je partner heeft na een behandeling of drukke periode vooral stilte nodig heeft, terwijl jij juist behoefte hebt aan contact.
Ergens onderweg heb je vast al eens deze vraag in je hoofd gehad maar niet hardop uitgesproken:
Wat gebeurt er eigenlijk met ónze relatie?
PTSS blijft niet alleen bij degene die de diagnose heeft gekregen
Wanneer iemand jarenlang heeft gewerkt in een beroep waarin alertheid, snel handelen en continue doorgaan normaal zijn, stopt dat niet altijd zodra de voordeur dichtgaat. Het is een systeem geworden waar het lichaam zich op heeft ingesteld, een nieuw patroon in het leven.
Bij werkgerelateerde PTSS kan je partner thuis bijvoorbeeld sneller schrikken, minder goed tegen drukte en zich terugtrekken of eerder geïrriteerd reageren.
Voor jou als partner betekent dat vaak dat je mee gaat bewegen, onbewust weliswaar maar je gaat rekening houden met geluid, met afspraken die je maakt buiten de deur maar ook wat er thuis kan.
Je houdt constant in de gaten hoe het gaat, hoe moe iemand is en kijkt iedere keer naar wat een goed moment is om iets te bespreken.
Dat aanpassen gebeurt lang niet altijd bewust, soms merk je pas later hoeveel van je dagelijks leven inmiddels om de PTSS heen is gaan draaien.
De rollen in een relatie kunnen ongemerkt verschuiven
In een relatie ben je normaal gesproken niet altijd degene die opvangt, regelt of vooruitdenkt, je bent partner en jullie deden het samen, maar met PTSS kan dat langzaam veranderen.
Misschien regel jij meer thuis omdat je partner minder overzicht heeft, misschien ben jij degene die sociale afspraken afzegt, misschien vang je de kinderen op wanneer je merkt dat de spanning oploopt, misschien probeer je conflicten te voorkomen omdat je weet dat de rek eruit is.
Dat kan praktisch nodig zijn, maar als het lang duurt, kan er iets verschuiven. Je bent dan nog steeds partner, maar daar zijn allerlei andere rollen bij gekomen.
persoonlijke assistente
degene die oplet, die inschat of iets vandaag wel of niet kan.
taxichauffeur
Gedrag kan anders voelen wanneer je de achtergrond kent
Als PTSS gediagnosticeerd wordt is het maar de vraag of je beseft waar je in bent terechtgekomen. Besef je wat er allemaal bij komt kijken? Wat PTSS met iemand doet?
Bij PTSS kan gedrag samenhangen met overprikkeling, spanning, vermoeidheid of moeite om weer tot rust te komen, maar van buitenaf kan dat anders overkomen.
desinteresse, want iemand die zich terugtrekt kan ongeïnteresseerd lijken
lompe boer, want iemand die kort reageert kan hard overkomen
verliezen van verbinding, want iemand die nauwelijks praat kan afstandelijk voelen.
Dit verklaart iets, maar dat wil niet zeggen dat het automatisch alles makkelijk maakt. Begrijpen waarom iemand reageert zoals hij reageert, betekent niet dat jij daar geen last van mag hebben. Dat onderscheid is belangrijk binnen een relatie, je kunt snappen waar iets vandaan komt én merken dat het iets met jou doet. De vraag is alleen wat doe je eraan?
Partners vertellen vaak dat ze gaan zoeken naar het goede moment en denken: wanneer kan ik dit bespreken? kan hij dit nu aan? moet ik wachten tot morgen? is er ruimte voor mijn verhaal, of is vandaag al vol genoeg?
Liefde en belasting kunnen tegelijk bestaan
Dit is een van de dingen die lastig uit te leggen zijn aan mensen die er niet middenin zitten.
Je kunt van iemand houden en hem soms even niet om je heen willen hebben.
Je kunt begrip hebben voor PTSS en toch boos worden.
Je kunt zien hoeveel je partner heeft meegemaakt en ondertussen zelf uitgeput raken.
Je kunt trots zijn op het werk dat iemand heeft gedaan en tegelijk wensen dat dat werk minder mee naar huis was gekomen.
Besef dat deze dingen elkaar niet tegenspreken, maar dat het op dit moment jullie relatie is naast PTSS.
Je relatie hoeft niet alleen over PTSS te gaan, het onderwerp hoeft niet overal tussendoor te komen, ook al voelt dat soms zo. Jullie relatie bestaat uit meer dan klachten, afspraken en rekening houden, er mag ook nog steeds humor zijn, en als dat niet thuis is dan bij vrienden of anderen. En er zijn natuurlijk ook gewoon de dagelijkse dingen die moeten gebeuren zoals boodschappen, de kinderen, het huishouden, het werk, dat gaat gewoon door. Weet dat het belangrijk is om PTSS niet als de hele identiteit van jullie relatie te gaan zien.
Wat betekent dit dan voor jou als partner?
Dat je mag weten dat het logisch is als je relatie anders voelt dan vroeger, maar dat dat niet wil zeggen dat de liefde verdwenen is. Dat je soms moet zoeken naar wat nog van jullie samen is en wat inmiddels vooral door PTSS wordt bepaald. Dat je vragen kunt hebben waar je partner zelf geen antwoord op heeft. En dat jouw ervaring niet alleen een bijzaak is omdat de ander degene met de diagnose is.
PTSS Platform richt zich juist op dat stuk: wat er thuis gebeurt, wat jij merkt en hoe het is om partner te zijn van iemand met werkgerelateerde PTSS.
Niet als behandeling, maar wel als plek waar dat perspectief serieus genomen wordt.
Als je merkt dat je jezelf herkent in dit verhaal, kan de gratis partnergids een logische volgende stap zijn. Een moment om te lezen dat er niet één juiste manier is om hiermee om te gaan, en om woorden te krijgen voor wat er thuis gebeurt.
