Wat heeft een ontlastingsonderzoek met PTSS te maken?

Ja ja, natuurlijk, wat heeft je ontlasting nu met PTSS te maken?
Alsof je aan een beetje poep kunt zien waarom iemand slecht slaapt, vergeetachtig is of voortdurend onrust ervaart!

En toch is die verbinding minder vreemd dan je misschien denkt.

Naast PTSS Platform heb ik mijn praktijk Dia Soizo, waar ik als orthomoleculair therapeut werk. Vanuit mijn kennis over stressfysiologie, voeding en de darm-brein-as kijk ik ook naar wat langdurige stress lichamelijk met iemand kan doen.

Want bij PTSS denken we vaak aan nachtmerries, herbelevingen, spanning, boosheid of het vermijden van bepaalde situaties, maar ondertussen gebeurt er in het lichaam veel meer en daar wil ik je eens in meenemen.

Een lichaam dat voortdurend op scherp staat

Als je partner PTSS heeft, herken je misschien dat hij na een drukke dag helemaal op is. Dat slapen niet vanzelfsprekend is, dat afspraken vergeten worden of dat hij op sommige dagen nauwelijks energie heeft om iets te ondernemen. Soms lijkt het alsof zijn lichaam niet meer goed kan ontspannen, zelfs wanneer er eigenlijk niets aan de hand is.

En gezien de diagnose is dat ook niet zo vreemd, toch?

Ons lichaam beschikt over een stresssysteem dat ons helpt reageren op gevaar. Je hartslag gaat omhoog, je wordt alerter en er komt energie beschikbaar om te handelen. Dit word ook wel de fight - flight situatie genoemd en ik leg het altijd simpel uit als stress = je moet wegrennen voor een leeuw!

Voor iemand die jarenlang bij de politie, defensie, brandweer of een andere hulpdienst heeft gewerkt, is snel schakelen vaak onderdeel geweest van het dagelijkse werk. Er is standaard een vorm van stress aanwezig tijdens de dienst en normaal gesproken schakelt het lichaam na een stressreactie weer terug. Maar bij PTSS kan het stresssysteem ontregeld raken, waardoor het lichaam ook in veilige situaties sterk op prikkels blijft reageren. Je brein is als het ware geprogrammeerd om te reageren ook als dat niet meer nodig is en dat heeft niet alleen gevolgen voor je gedachten en emoties, maar het kan ook invloed hebben op je slaap, spieren, energieniveau en spijsvertering.

Wat hebben je darmen daarmee te maken?

Je darmen zijn veel meer dan een buis waar je eten doorheen gaat. In je darmen leven miljarden micro-organismen die samen het darmmicrobioom vormen. Deze bacteriën en andere micro-organismen spelen onder andere een rol bij de verwerking van voedingsstoffen, de darmbarrière en de werking van het immuunsysteem.

Daarnaast communiceren je darmen en hersenen voortdurend met elkaar, dat noemen we de darm-brein-as. Die communicatie verloopt onder andere via het zenuwstelsel, het immuunsysteem en verschillende signaalstoffen. Ik zeg altijd de darmen en hersenen zijn de hele dag met elkaar aan het whats-appen over hoe of ze zich voelen en wat er speelt.

Misschien herken je het zelf wel: je krijgt slecht nieuws en voelt meteen iets in je buik, of je bent gespannen voor een gesprek en moet ineens vaker naar het toilet. Dat is een heel gewone illustratie van hoe nauw je hersenen en darmen met elkaar verbonden zijn, bij langdurige stress kan die wisselwerking veranderen.

Stress kan bijvoorbeeld invloed hebben op de darmbewegingen (denk diarree of obstipatie), de gevoeligheid van de darmen en de samenstelling van het darmmicrobioom.

Andersom onderzoeken wetenschappers hoe veranderingen in het darmmicrobioom samenhangen met stressreacties, stemming en hersenfuncties. Dat betekent niet dat PTSS vanuit de darmen ontstaat, maar het maakt wel duidelijk dat de lichamelijke gevolgen van langdurige stress verder kunnen gaan dan we op het eerste gezicht zien.

En dan komen we bij dat ontlastingsonderzoek

In mijn praktijk werk ik onder andere met gespecialiseerd ontlastingsonderzoek. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de aanwezigheid van bepaalde bacteriën, maar afhankelijk van het onderzoek ook naar markers die iets kunnen vertellen over bijvoorbeeld de spijsvertering, de darmomgeving en bepaalde ontstekingsprocessen. Zo'n onderzoek kan aanvullende informatie geven wanneer iemand lichamelijke klachten heeft die mogelijk met de darmen samenhangen.

Maar het is belangrijk om daar een onderscheid in te maken, een ontlastingsonderzoek kan geen PTSS vaststellen. Het onderzoek kan helpen om bepaalde lichamelijke puzzelstukken beter te begrijpen. En juist die puzzelstukken vind ik interessant.

Wat ik in mijn praktijk zie

In mijn praktijk ontmoet ik mensen die al lange tijd klachten hebben zoals slecht slapen, vermoeidheid, concentratieproblemen, vergeetachtigheid of het gevoel voortdurend met watten in hun hoofd rond te lopen. Soms spelen er daarnaast darmklachten, een wisselende stoelgang of problemen met de spijsvertering. Bij sommige mensen vraag ik aanvullend onderzoek aan om daarmee informatie te krijgen waarmee we gerichter naar voeding, leefstijl en lichamelijke factoren kunnen kijken.

Ik heb mogen zien dat mensen na verloop van tijd beter gingen slapen, meer energie kregen, minder vergeetachtig waren en lichamelijk soepeler bewogen. Dat betekent natuurlijk niet dat die veranderingen alleen door een ontlastingsonderzoek kwamen. Een onderzoek op zichzelf verandert niets, het is wat je er vervolgens mee gaat doen. Het lichaam werkt nu eenmaal niet in losse onderdelen.

En hoe zit het met jou als partner?

Misschien lees je dit vooral omdat je je zorgen maakt over de gezondheid van je partner met PTSS, maar ik wil ook even naar jou kijken, want hoe gaat het eigenlijk met jouw lichaam?

• slaap je al jaren licht omdat je partner veel wakker is.

• merk je dat je sneller schrikt, regelmatig gespannen bent of aan het einde van de dag nauwelijks energie overhoudt.

• heb je last van je buik, terwijl je eigenlijk geen idee hebt waar dat vandaan komt.

Samenleven met iemand die PTSS heeft, heeft invloed op je eigen stressniveau en dagelijks leven, en langdurige stress kan ook bij jou lichamelijke reacties geven. Dit is dus wel een reden om je eigen lichamelijke gezondheid niet steeds op de laatste plaats te zetten. (lees meer hierover in mijn blog Waarom mijn lijf ook reageert)

Niet alles is op te lossen, maar er is soms wel meer te begrijpen

Met dit verhaal wil ik absoluut niet zeggen dat een ontlastingsonderzoek de heilige graal is voor PTSS, en al helemaal niet dat je PTSS alleen kunt behandelen door het darmmicrobioom te veranderen. Daarvoor is PTSS veel te complex, traumagerichte behandelingen hebben hun eigen plaats binnen een herstel traject. Maar ik vind wel dat we de lichamelijke kant van langdurige stress vaker mogen bespreken. Want iemand kan psychisch veel hebben meegemaakt en tegelijkertijd lichamelijke klachten hebben die afzonderlijk aandacht verdienen.

Dat geldt voor degene met PTSS, maar net zo goed voor de partner die al jaren meedraagt. En soms begint meer begrip gewoon met een andere vraag.

Niet alleen: wat gebeurt er in je hoofd?

Maar ook: wat gebeurt er ondertussen in je lichaam?

Want je hoofd en je lichaam leven niet los van elkaar, en je darmen doen gewoon mee.

Wil je meer weten over de invloed van langdurige stress op je darmen en lichamelijke gezondheid? Vanuit mijn praktijk Dia Soizo help ik je graag verder. Je mag gerust contact met me opnemen als je daar vragen over hebt.