Als je partner PTSS heeft, kun je soms het gevoel krijgen dat je steeds op zoek moet naar een oplossing, naar controle krijgen op de situatie.
Controle op de sfeer in huis, op hoe de dag verloopt, op wat wel of niet gezegd kan worden, want je wilt geen spanning of stilte, je wilt niet meer afstand tot elkaar. En daarnaast wil je controle over jezelf, zorgen dat je er altijd bent, klaarstaat voor als het nodig is, vermoeidheid "mag" niet want je moet scherp blijven.
Weet dat je niet alles hoeft op te lossen, dat je mag zoeken naar houvast maar zoek niet naar controle.
Ook al doe je zo je best, maar loopt de dag alsnog anders dan gepland of gehoopt, het algemene advies is:

"Probeer rustig te blijven!"

Ik kon hier helemaal niks mee, en wist niet waarom die opmerking mij zo triggerde, totdat ik merkte dat mijn potje ook vol zat. In je hoofd weet je dat PTSS meespeelt, maar voelt je hart vooral verdriet, boosheid of eenzaamheid en is de connectie tussen hart en hoofd even niet meer met elkaar verbonden.

In vorige blogs heb ik stilgestaan bij wat PTSS thuis kan doen:

Dat je als partner zelf ook “aan” kunt staan.
Dat wat je ziet aan gedrag niet altijd het hele verhaal is.
Dat ook jouw lijf kan reageren op langdurige spanning.

En na deze blogs kwam de vraag:

Hoe vind ik opnieuw houvast in ons leven, zonder alles te hoeven oplossen?

En dit is een belangrijke vraag, want jij kunt je partner niet herstellen, jouw leven draait er niet om dat je alles moet begrijpen, moet dragen of de plooien moet gladstrijken. Je mag op zoek naar de dingen die jou helpen om niet helemaal mee te verdwijnen in de spanning en stress.

Houvast begint vaak met woorden geven

Wat stil en inwendig meegedragen wordt, wordt vaak zwaarder als je er geen woorden aan kan geven. Dat wat er thuis gebeurt, ga je normaal vinden en noemen, je zit er toch ook midden in:

• “Het is gewoon druk.”

• “Hij heeft het zwaar.”

• “Ik moet niet zeuren.”

• “Zo gaat het nu eenmaal.”

• “Het valt wel mee.”

Kan je ze afvinken?
Het zijn allemaal antwoorden en redeneringen, maar ondertussen! Je voelt aan alle kanten aan je lichaam dat het niet meevalt, je bent moe, ook jij staat vaak aan, je past je aan, je houdt rekening met stemming, geluid, prikkels of plannen, je bent soms zelfs angstig en je merkt dat je minder ruimte hebt voor jezelf.

Een eerste vorm van houvast is dan niet meteen een oplossing, maar gewoon een eerlijke zin naar jezelf zoals:

• "Ja, ik sta ook aan"

• "Deze situatie doet ook iets met mij"

• "Mijn lijf reageert omdat ik al zo lang met PTSS mee leef en mee draag"

• "Ik hoef dit niet alleen in mijn hoofd te houden"

Woorden geven, aan wat je voelt maakt het gevoel wat lichter, zie het als (h)erkenning. Het helpt om je hoofd te ordenen en bevestigd eigenlijk wat je lichaam je al probeert te vertellen.

Woorden geven is niet hetzelfde als controle

Als je lang naast PTSS leeft, ga je ongemerkt proberen alles vóór te zijn en dat is begrijpelijk want onbewust regelt je meer dan je eigenlijk aankunt en je bewaakt de rust in huis, vaak ten koste van jezelf. En dit alles komt voort uit liefde, zorg en ervaring.

Maar houvast zoeken is iets anders dan controle houden, want controle zegt:

Als ik maar goed oplet, kan ik voorkomen dat het misgaat.

en houvast zegt:

Ook als ik niet alles kan voorkomen, mag ik ergens op terugvallen.

En dat verschil is belangrijk om te weten, want jij kunt niet altijd de stemming bewaken, elk gesprek perfect timen, de rust bewaren of de PTSS van je partner oplossen, Maar je kunt wel leren ontdekken wat jij nodig hebt om niet om te vallen.

Houvast hoeft niet groot te zijn

Houvast is niet altijd een gestructureerd plan, geen oplossing en geen nieuwe start, het is veel kleiner.

Zie het als kleine ankers, iets waar je even naar terug kunt keren zoals:

• één eerlijke zin opschrijven over je gevoel op dat moment

• je voeten op de grond voelen

• een glas water drinken

• even naar buiten gaan

• iemand appen: “Vandaag is even veel”

• een kort moment stilte nemen

• aansluiten bij een gesprek met andere partners die begrijpen wat je bedoelt

Het zijn geen wondermiddelen, maar het zijn wel kleine manieren om tegen jezelf te zeggen: "Ik ben er ook". En dat is belangrijk, want als je veel gericht bent op de ander, kun je jezelf langzaam kwijtraken zonder dat je het merkt.

Je lijf serieus nemen

Ik heb al eerder geschreven over je lichaam, over ademhaling, schouders, buik, slaap, vermoeidheid en prikkelgevoeligheid, over een lijf dat geleerd heeft om alert te zijn. Ook daarin kun je punten van houvast vinden. Niet door alles te analyseren of meteen te verbeteren, maar door je lichaam serieus te nemen als informatiebron.

Als je schouders hoog zitten, zegt je lichaam misschien: Ik span me al lang aan.

Als je buik onrustig is: Er is veel spanning te verwerken.

Als je moe wakker wordt: Ik rust wel, maar ik herstel nog niet echt.

Je hoeft je lijf niet te veroordelen of te dwingen zich anders voor te doen, je hoeft het ook niet meteen op te lossen, maar begin met luisteren door jezelf af te vragen:

"Wat probeert mijn lijf mij vandaag te vertellen?"

Een grens voelen is ook houvast

Grenzen worden vaak groot gemaakt, dan denken we meteen aan stevige gesprekken, duidelijke keuzes of harde lijnen. Soms is dat ook nodig, maar een grens begint al veel eerder, met het "onderbuikgevoel":

• Een knoop in je buik

• Een zucht die je inhoudt.

• Irritatie die sneller komt dan anders

• Vermoeidheid die je niet meer weg kunt duwen

• De gedachte: “Ik kan dit er nu niet bij hebben.”

Heb je nog meer vinkjes? Weet dat dit signalen zijn die je serieus mag nemen door alleen al te zeggen:

"Ik merk dat het iets te veel is".

Ook dat is houvast: je grens opmerken voordat je er ver overheen gaat.

Steun zoeken is geen falen

Veel partners houden het lang vol in alle stilte, omdat je loyaal bent, je partner wilt ondersteunen, je denkt dat anderen het toch niet begrijpen en omdat je bang bent dat het allemaal te zwaar klinkt. Maar steun zoeken betekent niet dat je faalt, het betekent dat je erkent dat je mens bent.

Soms heb je iemand nodig die niet schrikt van je verhaal. Iemand die begrijpt dat liefde en vermoeidheid naast elkaar kunnen bestaan. Dat je van iemand kunt houden en tegelijk kunt denken: "Ik weet even niet meer hoe".

Daarom is herkenning zo belangrijk, niet om in de zwaarte te blijven hangen, maar om te merken:

• Ik ben niet de enige

• Ik hoef dit niet allemaal alleen te dragen

• Er zijn meer partners die zoeken naar woorden, rust en houvast.

En soms mag er naast de ellende ook gewoon even lucht zijn. Een glimlach. Een herkenbare opmerking. Een moment waarop je niet alles hoeft uit te leggen.

Soms is luchtigheid juist ademruimte.

Houvast begint klein en soms samen

Misschien had je gehoopt dat houvast groter zou voelen. Als een duidelijk antwoord, een plan, een oplossing of een routekaart, maar in het dagelijks leven naast PTSS ziet houvast er dus vaak kleiner uit.

Herken je dingen bij jezelf? Dat je ook “aan” staat, dat er onder gedrag meer ligt dan je ziet, dat jouw lijf ook reageert of dat je opnieuw houvast zoekt, zonder alles te hoeven oplossen? Wil je hier niet alleen mee blijven rondlopen?

Eén keer per maand is er een laagdrempelig online koffiemoment voor partners. Gewoon online, een plek om aan te haken, te luisteren, iets te delen als je wilt, en te merken dat je niet de enige bent. Geen zware therapie, geen druk, wel herkenning, houvast en soms ook gewoon even lachen naast de ellende.

Je bent welkom om aan te sluiten.